آیین‏نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوّب 1322 وزیر دادگستری

2ـ هرگاه در ورقه انحصار وراثت كه به اداره ثبت اسناد و املاك داده می شود عده ورثه و سهام هریك از آنها معيّن شده و وصيّت نامه نیز كه مطابق قانون امورحسبی بتوان به آن ترتیب اثر داد به اداره ثبت تسلیم نشده و قبلاً هم وصيّتی ثبت نشده باشد حصّه هر یك از ورثه از ملك به طریقی كه در تصدیق انحصار وراثت معيّن شده یا بین ورثه مذكور در تصدیق انحصار وراثت توافق حاصل شده باشد ثبت می شود.

3ـ اگر كسی به عنوان ادعای وراثت یا به عنوان اعتراض بر تصدیق انحصار وراثت در دادگاه اقامه دعوی كرده باشد باید قبل از آن كه ملك به نام ورثه ثبت شود تصدیقی از دادگاه حاكی از اقامه دعوی گرفته به اداره ثبت تسلیم نماید. در این صورت ثبت ملك به نام ورثه تا معلوم شدن نتیجه نهائی ادعا توقیف خواهد شد.

4ـ در موقعی كه دادستان بر طبق ماده 367 قانون امورحسبی بر تصدیق انحصار وراثت اعتراض می كند درصورتی كه در جزء تركه، ملك غیرمنقول ثبت شده باشد باید در همان موقع به اداره ثبت كتباً اطلاع دهد در این صورت ثبت ملك موقوف به معلوم شدن نتیجه اعتراض خواهد شد.

5ـ درصورتی كه نسبت به ملك غیرمنقول ثبت شده وصيّتی شده باشد كه مورد اتفاق تمام ورثه و اشخاص ذی نفع باشد مورد وصيّت به نام موصيٰ له یا مصرفی كه برای آن وصيّت شده ثبت می شود و بقیه ملك (اگر بقیه باشد) به نام ورثه ثبت می گردد.

6ـ هرگاه وصيّت نامه ای كه به موجب قانون قابل ترتیب اثر است بین ورثه و اشخاص ذی نفع مورد اختلاف واقع شود ثبت ملك نسبت به آن چه مورد گفتگو است موقوف به رفع اختلاف در دادگاه به موجب حكم نهائی خواهد بود.

7ـ اگر قسمتی از ملك مورد اختلاف واقع شده و قسمت دیگر مورد اختلاف نباشد و نتیجه گفتگو در مورد اختلاف تأثیری در این قسمت نداشته باشد ممكن است ملك نسبت به آنچه مورد اختلاف نیست ثبت و نسبت به آنچه مورد اختلاف است موقوف به حل اختلاف گردد.

8 ـ هرگاه توافق و اختلاف ورثه نسبت به وصيّت نامه ای كه به موجب قانون قابل ترتیب اثر است معلوم نباشد اداره ثبت به هزینه شخص ذی نفع آگهی می نماید و در آگهی باید مفاد وصيّت نامه و این كه از طرف چه كسی و در چه تاریخ ابراز شده قید و تذكر داده شود چنانچه كسی اعتراضی نسبت به وصيّت نامه دارد در ظرف سه ماه از تاریخ انتشار آخرین آگهی اعتراض خود را به اداره ثبتی كه آگهی را منتشر نموده تسلیم نماید و در صورت انقضاء مدّت مذكور و نرسیدن اعتراض ملك مورد وصيّت به نام موصيٰ له یا مصرفی كه برای آن وصيّت شده است در دفتر املاك ثبت خواهد شد. آگهی مذكور سه مرتبه هر ماه یك مرتبه در روزنامه كثیرالانتشار محل منتشر شده و در صورت نبودن روزنامه در محل در یكی از روزنامه های كثیرالانتشار تهران منتشر خواهد گردید.

9ـ در مورد متوفّای بلاوارث اگر در ظرف ده سال مقرّر در قانون امورحسبی وصيّت نامه ای ابراز شود كه قابل ترتیب اثر بوده و برای تحریر تركه آگهی نشده باشد مفاد وصيّت نامه به ترتیب مذكور در ماده فوق و با قید این كه متوفی بلاوارث معرفی شده است آگهی می گردد و درصورتی كه در مدّت سه ماه از تاریخ انتشار آخرین آگهی اعتراضی نرسیده مورد وصيّت به نام موصيٰ له یا مصرفی كه برای آن وصيّت شده است ثبت و باقی ملك پس از ده سال اگر وارثی پیدا نشد به نام دولت ثبت خواهد شد.

10ـ اگر از طرف ورثه یا اشخاص دیگر ذی نفع وصيّت نامه ای ابراز شود كه موصی از وصيّت اوّل خود رجوع كرده و آن وصيّت نامه مورد تصدیق تمام ورثه و اشخاص ذی نفع واقع شود ملك مطابق وصيّت نامه ثانی ثبت خواهد شد و اگر مورد اختلاف واقع شود یا توافق و اختلاف ورثه معلوم نباشد درصورتی كه وصيّت نامه مطابق قانون قابل ترتیب اثر باشد بر طبق ماده 6 و 7 و 8 عمل خواهد شد.

11ـ درصورتی كه در دادگاه بخش در موعد مقرّر در ماده 294 قانون امورحسبی وصيّت نامه ابراز شد كه قابل ترتیب اثر باشد دادگاه در تصدیق انحصار وراثت مفاد وصيّت نامه و این كه در موقع ابراز شده وقابل ترتیب اثر است درج خواهد كرد و اگر تصدیق انحصار وراثت صادر شده و این مطلب به جهتی در آن درج نشده باشد اشخاص ذی نفع باید تصدیقی مبنی بر ابراز وصيّت نامه در موعد مقرّر و قابل ترتیب اثر بودن آن از دادگاه گرفته به ضمیمه سواد وصيّت نامه به اداره ثبت اسناد تسلیم نمایند.

12ـ اگر تركه متوفی به وسیله دادگاه تقسیم شده و حكم نهائی دادگاه در این خصوص به اداره ثبت داده شود و یا این كه ورثه موصی له و وصی (درصورتی كه وصيّتی شده باشد) تركه را تقسیم كرده باشند ملك مطابق تقسیمی كه شده است ثبت می شود و در صورت اخیر اگر اختلافی مابین ورثه و موصی له یا وصی در تقسیم باشد ثبت ملك موقوف به رفع اختلاف در دادگاه خواهد بود.

13ـ درصورتی كه وصيّت به طور كلی باشد (مثل ثلث اموال) ورثه می توانند ملك معيّن را ثلث قرار داده و باقی املاك را به نام خود ثبت كنند یا ثلث را از اموال دیگر معيّن كرده و تمام ملك ثبت شده را به نام خود ثبت كنند مگر این كه در وصيّت نامه ترتیب دیگری مقرّر شده باشد.

14ـ پس از ثبت ملك در دفتر املاك به نام ورثه یا موصی له ادعای وصيّت یا هر ادعای دیگری كه مخالف با ثبت ملك باشد مسموع نخواهد شد و هیچ وصيّت نامه، اعمّ از رسمی و سرّی و غیر این ها پذیرفته نخواهد شد.