‌قانون راجع به الحاق 8 ماده به آیین‌نامه اصلاحات ارضی مصوب کمیسیون خاص مشترک مجلسین ‌مصوب 1346.3.22

‌ماده 2 - مالکینی که طبق مقررات اصلاحات ارضی ملک خود را به زارعین اجاره داده‌اند در صورتی که در مدت اجاره با هر یک از زارعین مستأجر‌برای فروش نسق زراعتی توافق نمایند می‌توانند از تسهیلات مقرر در فصل فروش مذکور در آیین‌نامه اصلاحات ارضی مصوب کمیسیون خاص مشترک‌مجلسین استفاده نمایند در این صورت سند اجاره هنگام تنظیم سند قطعی فروش نسبت به مقدار نسق زارع مستأجر فسخ خواهد شد.

‌ماده 3 - مالکین اراضی بایری که مشمول قوانین اصلاحات ارضی نمی‌باشند موظفند حداکثر ظرف 5 سال از تاریخ تصویب این قانون برای آبادانی‌و عمران آن اراضی شخصاً یا به هر نحو که مقتضی بدانند اقدام نمایند، پس از انقضای مدت آن قسمت از اراضی که بایر مانده است بلاعوض به ملکیت‌دولت در می‌آید تا جهت انجام طرحهای عمرانی مورد استفاده قرار گیرد. تشخیص وزارت کشاورزی در مورد عمران و آبادی اراضی مشمول این ماده‌طبق آیین‌نامه‌ای که به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید قطعی است. ‌تبصره - اراضی بایری که در تاریخ تصویر این قانون در محدوده شهرها قرار دارند مشمول مقررات این ماده نخواهند بود.

‌ماده 4 - سازمان اصلاحات ارضی کل کشور مجاز است از اراضی بایر و موات موضوع بندهای (ب) و (پ) ماده ششم قانون اصلاحی قانون‌اصلاحات ارضی جهت انجام برنامه‌های عمرانی با تصویب هیأت دولت در اختیار وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی قرار دهد.

‌ماده 5 - سازمان اصلاحات ارضی کل کشور مکلف است عرصه اعیان اشخاص را در املاکی که طبق قوانین اصلاحات ارضی به دولت منتقل شده‌در صورتی که فاقد زارع بوده و در مقررات موجود برای آنها تعیین تکلیف نشده باشد به نرخ عادله روز ارزیابی و به صاحبان اعیان طبق گواهی اداره ثبت‌محل بفروشد. وجوه حاصله از این محل به حساب اعتبارات خرید املاک در بانک کشاورزی ایران منظور و وسیله سازمان اصلاحات ارضی به مصرف‌خرید املاک خواهد رسید. در انجام این معاملات مادام که بهای عرصه کلاً پرداخت نشده باشد عرصه و اعیان در رهن بانک کشاورزی به نمایندگی از‌وزارت کشاورزی خواهد بود.

‌ماده 6 - در اجرای ماده بیست و پنجم قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی مصوب 40.10.19 در صورتی که مالک یا مالکین ظرف 15 روز از‌تاریخ اخطار اصلاحات ارضی محل نسبت به تنظیم سند انتقال اراضی مورد احتیاج اقدام ننمایند اصلاحات ارضی به اطلاع دادستان شهرستان به‌نمایندگی مالک یا مالکین مستنکف سند انتقال را امضاء خواهد نمود.

‌ماده 7 - زارعین می‌توانند با اطلاع سازمان اصلاحات ارضی در املاک مشمول بند (‌الف) از ماده یکم قانون مواد الحاقی به قانون اصلاحات ارضی‌مبادرت به غرس اشجار و حفر چاه و ایجاد قنوات نمایند. در این صورت زارعین مذکور منحصراً در مدت اجاره از منافع اشجار و آب چاه و قنوات‌منتفع شده و به هیچ عنوان از سایر مقررات مربوط به اعیانیهای مستحدثه در املاک مشمول قوانین اصلاحات ارضی استفاده نخواهند کرد. ‌تبصره - پس از انقضاء مدت اجاره زارعین فقط مالک تأسیسات و تلمبه منصوبه برای آبیاری بوده و چاه و قنات حفر نشده بلاعوض به ملکیت‌مالک ملک مستقر خواهد شد.

‌ماده 8 - در نواحی و مناطقی که دولت با اجرای طرحهای توسعه منابع آب و خاک و همچنین اجرای طرحهای توسعه آبهای سطحی و زیرزمینی یا‌احداث سدها و بندها و گروه چاه‌های عمیق و نیمه عمیق منابع آب را مهار کرده و بالنتیجه موجبات ازدیاد بهره‌برداری زارعینی که در اجرای قوانین‌اصلاحات ارضی صاحب زمین شده‌اند فراهم گردد. دولت اجازه دارد نسق زارعین آبخور قدیمی را ارزیابی و معادل ارزش آن از اراضی داخل طرح به‌آنان منتقل نمایند. در صورتی که این قبیل زارعین به اراضی بیشتری احتیاج داشته باشند در صورت امکان زمین اضافی مورد تقاضا حداکثر تا مساحت‌شش هکتار وسیله کمیسیون مندرج در تبصره 2 این ماده ارزیابی و به اقساط 15ساله به آنان فروخته می‌شود. ‌تبصره 1 - مقدار زمینی که در اجرای ماده فوق در داخل محدوده طرح به زارعین واگذار خواهد شد در هر حال کمتر از میزان نسق قبلی آبی آنان‌نخواهد بود و دولت برای تأمین خانه و مسکن زارعین مذکور در محل جدید ضمن پرداخت ارزش تأسیسات قبلی آنان تسهیلات لازم را برای ساختن‌خانه و تأسیسات جدید فراهم خواهد نمود و به طور کلی زارعین مزبور از تمام مزایای طرح عمرانی بهره‌مند می‌شوند. ‌تبصره 2 - بهای اراضی و مستحدثات و اعیان متعلق به زارعین از طریق توافق سازمان عمران دولتی مربوطه و صاحبان آن تعیین می‌شود، در‌صورت عدم توافق بهای مذکور بر اساس احتساب قیمت عادله اراضی و مستحدثات مشابه واقع در حوزه عملیات عمرانی در تاریخ اجرای قانون در هر‌منطقه به وسیله کمیسیونی مرکب از وزیر آب و برق – دادستان کل کشور - مدیر عامل سازمان برنامه - رییس سازمان اصلاحات ارضی کل کشور -‌ مدیر کل ثبت و یا نمایندگان آنان با توجه به نظر کارشناسان تعیین خواهد شد، حضور زارع یا مالک یا نمایندگانشان در کمیسیون مذکور بلامانع بوده و‌رأی کمیسیون در این مورد قطعی است. ‌تبصره 3 - در صورتی که زارع یا مالک پس از تقویم و معرفی اراضی که باید بدان جا نقل مکان نماید به انتقال ملک و تخلیه و تحویل آن تمکین‌ننماید سازمان اصلاحات ارضی کل کشور پس از 15 روز از تاریخ اخطار راساً اسناد انتقال مربوط را امضاء و زمین را به تصرف سازمان عمرانی مربوطه‌خواهد داد. اداره ثبت و دفاتر اسناد رسمی و مأمورین انتظامی مکلف به اجرای دستورات سازمان اصلاحات ارضی در این مورد خواهند بود.