فصل سوم - کارخانجات و کارگاهها و نیروگاهها
ماده 12 - احداث کارخانجات و کارگاههای جدید و توسعه و تغییر محل و یا خط تولید کارخانجات و کارگاههای موجود مستلزم رعایت ضوابط ومعیارهای سازمان حفاظت محیط زیست میباشد.
ماده 13 - وزارتخانههای صنایع، معادن و فلزات، کشاورزی و جهاد سازندگی هنگام صدور جواز تأسیس رونوشتی از جواز تأسیس مربوط را بهسازمان حفاظت محیط زیست ارسال خواهند نمود.
دارندگان جواز تأسیس مذکور مکلفند محل استقرار واحدهای صنعتی و یا تولیدی خود را طبق ضوابط استقرار موضوع ماده 12 این قانون تعیین نمایند. صدور پروانه بهرهبرداری موکول به تأیید محل استقرار با رعایت ضوابط موضوع ماده 12 فوق بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست میباشد.
تبصره 1 - احداث نیروگاهها، پالایشگاهها، کارخانجات پتروشیمی، کارخانجات صنایع نظامی، فرودگاهها و ترمینالهای بارگیری موکول به رعایتضوابط و معیارهای سازمان حفاظت محیط زیست از لحاظ محل استقرار میباشد.
تبصره 2 - ضوابط و معیارهای موضوع مواد 12 و 13 توسط سازمان با مشارکت وزارتخانههای مذکور در این ماده تهیه و به تصویب هیأت وزیرانخواهد رسید.
تبصره 3 - سازمان حفاظت محیط زیست موظف است ضوابط و معیارهای زیست محیطی لازم را از طریق وزارتخانههای ذیربط به دارندگان جوازتأسیس اعلان نماید.
ماده 14 - فعالیت کارخانجات و کارگاههای جدیدی که ضوابط و معیارهای موضوع ماده12 را رعایت ننمایند و همچنین فعالیت و بهرهبرداری ازکارخانجات و کارگاهها و نیروگاههائی که بیش از حد مجاز موجبات آلودگی هوا را فراهم آورند، ممنوع است.
ماده 15 - سازمان حفاظت محیط زیست کارخانجات و کارگاهها و نیروگاههائی که آلودگی آنها بیش از حد مجاز استانداردهای محیط زیست باشد رامشخص نموده و مراتب را با تعیین نوع و میزان آلودگی به صاحبان و یا مسئولان کارخانجات و کارگاهها و نیروگاهها ابلاغ خواهد کرد تا در مهلت معینیکه توسط سازمان با همکاری و مشارکت دستگاههای ذیربط تعیین میشود نسبت به رفع آلودگی یا تعطیل کار و فعالیت خود تا رفع آلودگی اقدام نمایند.
تبصره 1 - در صورتی که صاحب یا مسئول کارخانه و کارگاهی که موجبات آلودگی هوا را فراهم مینماید با دلایل قابل قبول سازمان اثبات نماید کهظرف مهلت تعیین شده رفع آلودگی عملی نمیباشد سازمان میتواند برای یکبار مهلت اضافی مناسب و در مورد این گونه کارخانجات و کارگاهها قائلشود.
تبصره 2 - سازمان حفاظت محیط زیست موظف است استانداردهای هوای پاک و استانداردهای آلودهکنندههای حاصل از کارخانجات و کارگاههاکه بهر طریق وارد هوای آزادمیگردند را برای هر منطقه و با توجه به کیفیت هوا و مناسبات زیست محیطی آن مناطق تهیه نموده و در اختیار متقاضیانو صاحبان کارخانجات و کارگاهها قرار دهد.
حد مجاز (استانداردهای محیط زیست) این ماده توسط سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 16 - در صورتی که صاحبان و مسئولان کارخانجات و کارگاهها و نیروگاههای آلودهکننده ظرف مهلت تعیین شده مبادرت به رفع آلودگی یاممانعت از کار و فعالیت کارخانه و کارگاه مربوط ننمایند، در پایان مهلت مقرر به درخواست سازمان حفاظت محیط زیست و دستور مرجع قضائی ذیربطمحل که بلافاصله توسط مأمورین انتظامی به مورد اجرا گذاشته میشود از کار و فعالیت کارخانجات و کارگاههای آلودهکننده جلوگیری به عمل خواهدآمد.
ادامه کار یا فعالیت کارخانجات و کارگاهها و نیروگاههای مزبور منوط به صدور اجازه سازمان حفاظت محیط زیست و یا رأی دادگاه صلاحیتدار خواهدبود.
تبصره - در صورتی که صاحبان و مسئولان کارخانجات و کارگاهها و نیروگاههای آلودهکننده پس از ابلاغ سازمان حفاظت محیط زیست از فعالیتو ادامه کار کارخانجات و کارگاههای مربوط ممانعت به عمل نیاورده و یا پس از تعطیل کارخانجات و کارگاههای مذکور رأساً و بدون کسب اجازه ازسازمان یا بدون صدور رأی دادگاه صالحه، مبادرت به بازگشائی و ادامه فعالیت آنها بنمایند بر حسب مورد به مجازاتهای مقرر در این قانون و سایرمقررات مربوط به عدم رعایت دستورات مراجع قانونی و قضائی محکوم خواهند شد و چنانچه مدیران و مسئولان مذکور اداره و تصدی کارخانجات وکارگاههای دولتی یا وابسته به دولت را برعهده داشته باشند موضوع در هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری وزارتخانه یا دستگاه متبوع مدیر یامسئولان نیز مطرح و حکم مقتضی صادر خواهد گردید.
ماده 17 - در مواقع اضطراری و یا شرایط جوی نامناسب، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست میتواند کارخانجات و کارگاههائی را که فعالیتآنها خطرات فوری در برداشته باشد با اخطار سریع خواستار توقف فعالیت آنها گردد و در صورت استنکاف به حکم رئیس دادگاه محل تا رفعموجبات خطر تعطیل نماید.
ماده 18 - در مواردی که کاهش یا از بین بردن آلودگی ناشی از فعالیت کارخانجات و یا کارگاهها از طریق دیگر بجز انتقال یک یا برخی از آنها بهنقاط مناسب امکانپذیر نبوده و یا فعالیت کارخانجات و کارگاههای مذکور در مناطق مسکونی سلامت ساکنان آن مناطق را به خطر بیاندازد سازمانحفظت محیط زیست با همکاری وزارتخانهها و دیگر دستگاههای دولتی ذیربط طرح انتقال کارخانجات و کارگاههای مذکور را به نقاط مناسب (ترجیحاًشهرکها و قطبهای صنعتی) تهیه و به هیأت وزیران ارائه مینماید. دولت در صورت صلاحدید و موافقت حسب مورد اقدام خواهد نمود.
ماده 19 - قطبها و شهرکها و مجتمعهای صنعتی و نیروگاهها و واحدهای تولیدی مکلفند حداقل 10 درصد از فضای شهرکها و یا مجموعهفضای تخصیص داده شده جهت احداث واحدهای تولیدی و خدماتی را به ایجاد فضای سبز و مشجر و کشت درختان مناسب منطقه اختصاص دهند.
بهرهبرداری از واحدهای صنعتی و تولیدی مذکور منوط به رعایت این ماده و ایجاد فضای سبز مناسب میباشد. وزارتخانههای صنعتی موظف بهنظارت بر حسن اجرای این ماده میباشند.
ماده 20 - کارخانجات و کارگاهها و نیروگاهها و کورههای آجرپزی و آهکپزی موظف به استفاده از سوخت و سیستمهای احتراقی مناسب قابلدسترسی به نحوی که موجبات کاهش آلودگی هوا را فراهم نماید، هستند.
تبصره - وزارت نفت موظف است در برنامهریزی گازرسانی و سوخترسانی خود تأمین سوخت مناطق صنعتی و مراکز استقرار کارخانجات وکارگاهها و کورههای آجرپزی مجاور شهرهای بزرگ را در اولویت قرار دهد.
ماده 21 - آییننامه اجرائی این فصل و همچنین ضوابط مربوط به محدودیت استقرار صنایع در مجاورت شهرها توسط سازمان حفاظت محیطزیست با مشارکت وزارتخانههای ذیربط تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
