یا حق التعلیف عبارت است از اجرت بهره ایکه دارندگان مواشی از چراگاهها می برند وآن اجرت را به مالک چراگاه می پردازند (قانون مربوط به صرفنظر کردن بقایای علفچر سال 1340 وحق علفچر بهاره قسمتی ازمراتع دولتی مصوب 5-3-1343) از نکات مهم تاریخی راجع به حق تعلیف این است که در بسیاری از اراضی موات قبل از مشروطه ارباب سیف و سوط (اعم از عمال دولت و غیره) برای خود حقوق تعلیف برقرارمی کردند ومنافع تعلیف را باجاره باشخاص میدادند و اجاره نامه های عادی بین طرفین رد وبدل میشد که توجه بعنوان و اشخاص مؤجرین این اجاره نامه ها صحت مراتب بالا را اثبات می کند. بعدا با پیدایش قوانین ثبت املاک ، اعقاب مؤجرین مزبور با ارائه بنچاقهای بالا (اجاره نامه ها) خود را متصرف بعنوان مالکیت قلمداد کرده و قسمتی از این اراضی را که وسعت فراوان دارد تصاحب کرده و از احیاء کنندگان واقعی آن اراضی ثمن آنها را گرفته اند. نتیجه اینکه این گونه اسناد دلیل مالکیت نیست مگر قرائن مفید علم بآنها پبوسته شود. (رک. باجگاه)
