(مدنی- فقه) نمائات ومنافع مال معین، درهمین معنی حدیث ((الخراج بالضمان)) گفته شده است معنی حدیث این است: نمائات و منافع یک مال ازآن کسی است که تلف آن مال ازدارائی اومحسوب است (فقه) الف- بهره اراضی خراجیه (رک. ارض خراجی) را گویند که به بیت المال داده میشود.
ب- مالیات مخصوص اراضی که دولت اسلام ازمسلمین یا اجانب تحت مقررات معین میگرفت. در این اصطلاح لغت ((مقاسمه)) هم استعمال شده است. (تاریخ حقوق) درحقوق اداری سابق ما بمعنی باج و مالیات است (کس نیاید بخانه درویش - که خراج زمین و باغ بده)
